ناباروری + مراجعه به فوق تخصص زنان در تهران نی نی سایت

آخرین به‌روزرسانی در 2025-11-15 توسط ماهنوش کوچاری

ناباروری (عقیمی) زمانی اتفاق می افتد که زوجین با وجود رابطه جنسی منظم و محافظت نشده پس از دوازده ماه صاحب فرزند نشده نباشند. دلایل ناباروری از بیماری ها گرفته تا صدمات و ناهنجاری های جسمانی می تواند متغیر باشد. در اینجا در مورد علائم ناباروری و اینکه چگونه عدم بارداری را می توان برطرف کرد، بحث می کنیم.

بررسی اجمالی نازایی

• توضیحات: هر فردی که پس از یک سال با وجود رابطه جنسی منظم و محافظت نشده باردار نشود، نابارور محسوب می شود.
• علل: دلایل از بیماری ها گرفته تا ناهنجاری های مادرزادی تا صدمات (مثلاً به دلیل عمل یا عفونت) متغیر است.
• علائم: علائم اغلب غیر اختصاصی هستند (مثلاً در زنان: درد زیر شکم و دردهای قاعدگی، در مردان: افزایش وزن، تورم بیضه ها یا درد هنگام ادرار کردن)
• اشکال: عقیمی و ناباروری اولیه، ثانویه و ایدیوپاتیک.
• تشخیص: به عنوان مثال بحث با پزشک، معاینه فیزیکی، سونوگرافی، معاینه هورمونی، اسپرمیوگرافی
• درمان: نظارت بر چرخه، درمان هورمونی، لقاح مصنوعی، سبک زندگی سالم
• نکته: بعد از درمان، حدود 10 درصد بارداری موفقی دارند

چه زمانی نابارور هستید؟

به گفته سازمان جهانی بهداشت، اگر اقدام به بارداری در طول یک سال با وجود رابطه جنسی منظم بدون پیشگیری از بارداری در زمان تخمک گذاری جواب ندهد، ناباروری (نازایی) وجود دارد. تخمین زده می شود که حدود 48 میلیون زوج در سراسر جهان به ناباروری مبتلا هستند.

اصطلاح ناباروری اغلب به جای هم استفاده می شود. با این حال، این اصطلاح شرایطی را توصیف می کند که زنی که در حال حاضر باردار است نمی تواند فرزندی زنده داشته باشد. این معمولاً در سقط های مکرر یا به اصطلاح حاملگی خارج رحمی خود را نشان می دهد، به این معنی که تخمک در خارج از حفره رحم لانه گزینی می کند.

بیش تر بخوانید: عدم بارداری + معرفی بهترین متخصص زنان در تهران سال 1402

دلایل ناباروری

ناباروری می تواند دلایل زیادی داشته باشد و هر دو جنس را به یک اندازه تحت تاثیر قرار می دهد. دلیل آن در مردان حدود 30 درصد و در زنان 30 درصد است. گاهی اوقات دلیل تمایل آمادگی برای تشکیل فرزند در هر دو طرفین مشترک یا نامشخص می ماند (عقیمی ایدیوپاتیک).

دلایل ناباروری متفاوت است. برای مثال، از بیماری‌ها (مانند عفونت‌ها، بیماری‌های ارثی، اختلالات هورمونی) تا ناهنجاری‌ها و آسیب‌های مادرزادی (مثلاً از عمل‌ها) متغیر هستند. این علل در مردان و زنان به طور متفاوتی ظاهر می شوند.

شما می توانید در مقاله های ما در مورد ناباروری زنان و ناباروری مردان اطلاعات بیشتری در مورد این موضوع پیدا کنید.

عوامل کمک کننده برای ناباروری

• سن: در زنان، باروری از سن 30 سالگی کاهش می یابد. در مردان، کیفیت اسپرم از 40 سالگی بدتر می شود. به عبارت دیگر اختلال در نعوظ افزایش می یابد.
• اضافه وزن و کم وزنی: اگر به شدت کمبود وزن دارید، چرخه قاعدگی یا تخمک گذاری شما متوقف می شود. اگر اضافه وزن دارید، به دلیل سلول های چربی تولید کننده استروژن، باروری و کیفیت اسپرم کاهش می یابد.
• داروها: برخی داروها مانند داروهای روان گردان، داروهای درمان صرع (ضد صرع) یا فشار خون بالا (ضد فشار خون) می توانند باروری را مختل کنند.
• نیکوتین: سیگار کشیدن با اسپرم کمتر و کندتر، نرخ حاملگی کمتر و سقط جنین بیشتر همراه است.
• الکل و مواد مخدر: این عوامل می توانند منجر به اختلالات قاعدگی، ناتوانی جنسی و محدودیت تولید و تحرک اسپرم شوند.
• تأثیرات محیطی: آلاینده‌ها و سموم محیطی فرآیندهای آسیب‌رسان به باروری را تقویت می‌کنند، در تعادل هورمونی اختلال ایجاد می‌کنند و آن را تغییر می‌دهند.
• روان: درگیری های ذهنی، اختلالات جنسی، استرس و کم خوابی نیز از عوامل خطر ناباروری هستند.
• ورزش های رقابتی: تمرینات فشرده می تواند منجر به عدم تعادل هورمونی شود – تخمک گذاری وجود ندارد و تولید اسپرم کاهش می یابد.

نشانه های ناباروری

علائم معمولی غیر از بی فرزندی نشان دهنده عقیمی، نسبتاً نادر هستند. در زنان، ناباروری می تواند خود را به شکل درد زیر شکم و مشکلات چرخه قاعدگی نشان دهد. در مردان، علائم احتمالی معمولاً حتی کمتر مشخص اس.: گاهی اوقات افزایش وزن، تورم بیضه ها یا درد هنگام ادرار کردن از علائم احتمالی ناباروری قریب الوقوع هستند.

بیش تر بخوانید: متخصص زنان و بارداری + معرفی 50 مورد از بهترین متخصص زنان 1402 تهران

پیداکردن علل ناباروری

اگر مشکوک به ناباروری هستید، با متخصص زنان یا اورولوژیست یا آندرولوژیست (متخصص پزشکی مردانه) تماس بگیرید. پس از معاینه کامل، در صورت لزوم می توانند شما را به مرکز پزشکی تولیدمثل ارجاع دهند.

تشخیص مشکوک به ناباروری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• بحث فشرده در مورد بیماری های قبلی، عفونت ها، عمل ها، اختلالات قاعدگی، سقط جنین، سقط جنین، شرایط زندگی، روابط شریک زندگی
• زن: معاینه زنان، سونوگرافی، معاینه هورمونی، کنترل تخمک گذاری (منحنی دمای پایه بدن، نظارت بر چرخه)، هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی
• مرد: اسپرمیوگرام، معاینه فیزیکی اندام تناسلی (تمرکز روی ناهنجاری احتمالی بیضه، التهاب، واریکوسل)، مو و فیزیک، بررسی هورمونی، بیوپسی بیضه

درمان ناباروری

ورزش بدنی، رژیم غذایی متعادل، پرهیز از الکل و نیکوتین و همچنین آرامش و رابطه جنسی لذت بخش بر باروری مردان و زنان تأثیر مثبت دارد و شانس بارداری موفق را افزایش می دهد. اگر هنوز امکان بچه دار شدن وجود ندارد، اقدامات پزشکی باروری می تواند کمک کننده باشد. بسته به علت ناباروری، درمان های عقیمی زیر امکان پذیر است:

• نظارت بر چرخه
• درمان هورمونی
• لقاح مصنوعی (لقاح آزمایشگاهی)
• انتقال اسپرم (تلقیح)
• میکرواینجکشن (تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم)
• جمع آوری اسپرم به طور مستقیم از بیضه ها یا اپیدیدیم
• انتقال گامت به داخل فالوپ
• انجماد تخمک یا اسپرم (انجماد)
• جراحی (فیبروم، وریدهای واریسی روی کیسه بیضه = واریکوسل، لوله‌های فالوپ مسدود شده)

ناگفته نماند قبل از شروع هر درمانی، بحث روان درمانی مهم است. این امر شانس موفقیت را افزایش می دهد.

عوارض احتمالی

مشکلات مختلفی در طول درمان استریلی ممکن است ایجاد شود. به ویژه، تحریک هورمونی زن که برای درمان ضروری است. از نظر فیزیکی بسیار سخت است و در موارد بسیار نادر خطر ابتلا به سندرم تحریک بیش از حد عوارضی را به همراه دارد. این تحریک بیش از حد تخمدان ها است که گاهی اوقات می تواند منجر به درد شدید، احتباس آب، حالت تهوع و استفراغ و حتی آمبولی ریه یا نارسایی کلیه می شود.

سقط جنین یا زایمان زودرس، حاملگی خارج از رحم یا چند قلو پس از درمان عقیمی غیر معمول نیست. علاوه بر این، با هر روش جراحی ممکن است عوارضی ایجاد شود. به عنوان مثال، عفونت یا آسیب به عروق اطراف یا سایر اندام ها در نتیجه بازیابی سلول تخمک ممکن است.

ناباروری

با وجود امکانات پزشکی مدرن، میزان موفقیت درمان عقیمی بین 10 تا 20 درصد است. فقط اندکی بیش از 10 درصد از زوج های عقیم می توانند 9 ماه بعد نوزاد را در آغوش بگیرند موفقیت درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهم ترین آن ها سن است.

پریشانی عاطفی موجب ناباروری

علاوه بر استرس فیزیکی ناشی از معاینات متعدد یا درمان طولانی مدت عقیمی، تنش عاطفی در مردان و زنان بسیار زیاد است. اگر زوجی ناخواسته بدون فرزند بمانند، هر رابطه ای را در معرض آزمون سختی قرار می دهد. تمایلات جنسی به طور فزاینده ای ابزاری می شود و تنها در خدمت تولید فرزند است. به طوری که بی خیالی از حساسیت اغلب به سختی امکان پذیر است. به ویژه، اگر هیچ علت فیزیکی قابل شناسایی نباشد، فشار افزایش می یابد. شرم، احساس گناه یا سرزنش، اختلال در عزت نفس، انزوای اجتماعی یا حتی افسردگی اغلب نتیجه آن است.

اگر ناباروری فقط یک شریک را تحت تاثیر قرار می دهد، شما همچنان باید به عنوان یک زوج با هم کنار بیایید. تفاهم و گفت و گو شاید بتواند به تسهیل شرایط کمک کند.

بیش تر بخوانید: باروری در زنان + معرفی فوق تخصص زنان و زایمان تهران

انواع ناباروری

ناباروری وجود رابطه جنسی محافظت نشده منظم در عرض یک سال رخ می دهد

• عقیمی اولیه: عقیمی در زنی که هرگز باردار نشده یا مردی که هرگز صاحب فرزند نشده است.
• عقیمی ثانویه: عقیمی پس از حداقل یک بارداری موفق به بارداری دوباره نشده است.

در مردان، اصطلاحات عقیمی و ناباروری اغلب به صورت مترادف به کار می روند

علل ناباروری مردان چیست؟

علل احتمالی ناباروری متعدد است و می تواند منشا ارگانیک، فیزیولوژیکی یا روانی داشته باشد. علل ارگانیک، برای مثال، ناهنجاری های مادرزادی اندام تناسلی، مانند نیافتدن بیضه ها به کیسه بیضه یا فتق در ناحیه کشاله ران است. اختلال در تشکیل یا عملکرد اسپرم نیز می تواند منجر به ناباروری شود. دلایل فیزیولوژیکی ناباروری به اختلالات در روند انزال مانند اختلال نعوظ، انزال زودرس یا عدم انزال اشاره دارد. علاوه بر این، عوامل روان‌شناختی می‌توانند تأثیر منفی بر باروری مردان داشته باشند، زیرا می‌توانند از رابطه جنسی جلوگیری کرده یا آن را دشوار کنند.

علائم ناباروری

به طور معمول، وقتی نام ناباروری به میان می آید که بارداری پس از یک سال رابطه جنسی منظم محافظت نشده رخ ندهد. بر این اساس، تعریف علائم زودرس دشوار است. با این حال، در این سال می توان مشخص کرد که آیا رابطه جنسی منظم واقعاً امکان پذیر است یا اینکه محدودیت هایی وجود دارد. به عنوان مثال، وقتی بیش از شش ماه ضعف در نعوظ وجود داشته باشد، از اختلال نعوظ صحبت می شود که در بیشتر موارد مانع از رابطه جنسی موفق می شود. این در حال حاضر می تواند به عنوان نشانه ای از ناباروری احتمالی دیده شود.

چگونه می توان باروری مرد را آزمایش کرد؟

به منظور بررسی میزان باروری مرد، یک مصاحبه پذیرش دقیق انجام می شود که در آن از عادات جنسی و عوامل روانی احتمالی ثبت می شود. علاوه بر این، سطح هورمون های جنسی در خون اندازه گیری شده که این امر نقش مهمی در رابطه جنسی موفق دارد. به منظور تعیین تغییرات ارگانیک، معمولاً معاینه اولتراسوند از اندام تناسلی و کشاله ران انجام می شود.

به عنوان مثال، یک بیضه از دست رفته در کیسه بیضه از قبل در سونوگرافی قابل مشاهده است. اگر مشکوک به عملکرد محدود اسپرم باشد، معاینه انزال انجام می شود. این اطلاعات در مورد اینکه آیا اسپرم ها به تعداد کافی وجود دارند، اینکه آیا آن ها متحرک هستند و اینکه آیا آنها به شیوه ای آناتومیک درست رشد می کنند یا خیر، ارائه می شود. ترکیب شیمیایی انزال نیز بررسی می شود تا اطمینان حاصل شود که مقدار pH در محدوده طبیعی است.

پیداکردن بهترین متخصص

در ابتدا بهتر است موضوع را با پزشک خانواده خود در میان بگذارید. در بسیاری از موارد، پزشک می تواند اولین رویکردهای درمانی را ارائه دهد و در دوره بعدی، ارجاع به سایر متخصصان را صادر نماید. معمولاً پس از تشخیص اولیه، ارجاع به اورولوژیست، یعنی پزشک متخصص در دستگاه تناسلی و اندام های ادراری مردان انجام می شود. اورولوژیست معاینات بیشتری را آغاز می کند و بسته به علت، درمان را آغاز می کند.

گزینه های پیش رو برای ناباروری مرد

در صورت وجود مشکل در تعداد یا کیفیت اسپرم، لقاح آزمایشگاهی می تواند به عنوان یک روش احتمالی لقاح انجام شود. انتخاب روش درمانی توسط متخصص اورولوژی در طول درمان تعیین می شود و باید به صورت جداگانه تطبیق داده شود.

آیا می توان از ناباروری جلوگیری کرد؟

شما خودتان نمی توانید از برخی از علل ناباروری (مانند ناهنجاری های مادرزادی) پیشگیری کنید. با این حال، عوامل خطری وجود دارد که می تواند باعث ایجاد ناباروری شود. از جمله این موارد می توان به سیگار کشیدن، مصرف منظم الکل و سایر مواد مخدر اشاره کرد. چاقی و بیماری های ثانویه مرتبط با آن مانند فشار خون بالا نیز بر باروری مردان تأثیر منفی می گذارد. علاوه بر این، توصیه می شود از اثرات ضربه ای منظم بر ناحیه تناسلی از طریق ضربه، افتادن یا مواردی از این دست جلوگیری شود.

   عدم باروری تهدیدی برای سلامت روان

همیشه توصیه می شود که زنان در صورت عدم باروری فشار زیادی به خود وارد نکنند. در این صورت  باروری بسیار آسان تر خواهد بود. اصولاً عوامل مختلفی مانند حجم کاری زیاد یا استرس در محیط اجتماعی می تواند بارداری را دشوار کند. استرسی که در نتیجه یک تمایل برای بچه دارشدن ایجاد می شود. این استرس و فشار روانی برخی از عوامل را با اختلال مواجه می نماید.

استرس مداوم نه تنها می تواند آرامش مغز ما را مختل نماید، بلکه از تخمک گذاری زنان نیز جلوگیری می کند. در نتیجه لقاح دشوارتر می شود. موقعیت های استرس زا برای لقاح موفقیت آمیز سلول تخمک بسیار نامطلوب هستند. بنابراین زنانی که می خواهند بچه دار شوند باید قطعا سطح استرس خود را کاهش دهند. حداقل با تغذیه سالم، ورزش منظم و اطمینان از آرامش و استراحت کافی – به تنهایی یا همراه با همسرتان.

• تعادل هورمونی: هورمون ها چرخه قاعدگی زن را تنظیم می کنند و زمان تخمک گذاری را تعیین می کنند. استرس می تواند این مشکل را مختل کرده و از رشد یک تخمک بالغ جلوگیری کند. در مردان، تعداد و همچنین غلظت یا تحرک اسپرم می تواند بدتر شود.
• رژیم غذایی: کمبود اشتها می تواند منجر به یک رژیم غذایی کم تر، متعادل و فاقد ویتامین شود. پرخوری بدترین حالت اضافه وزن برای باروری به خصوص در مردان مطلوب نیست.
• روان: احساس عدم کنترل دیگر بر برنامه ریزی زندگی خود می تواند به سرعت منجر به شک و تردید، احساس گناه و اعتماد به نفس پایین شود. در بدترین حالت، استرس روانی می تواند منجر به یک بیماری جدی شود.

کدام پزشکان و کلینیک ها متخصص ناباروری مردان هستند؟

هر کسی که به پزشک نیاز دارد، بهترین مراقبت های پزشکی را برای خود می خواهد. به همین دلیل است که بیمار از خود می پرسد، کجا می توانم بهترین کلینیک را برای خود پیدا کنم؟ از آن جایی که نمی توان به این سوال پاسخ عینی داد و یک پزشک معتبر هرگز ادعا نمی کند که او بهترین پزشک است، تنها می توان به تجربه یک پزشک اعتماد کرد. شما می توانید از تجربیات پزشکات وب سایت ما برای درمان ناباروری استفاده نمایید.

بیش تر بخوانید: تخمک گذاری + معرفی 20 فوق تخصص زنان در تهران